Canlı olduğu için eskiyen ve eskidiği için de anlaşılma oranı düşen dille üretilen eserler, sonraki kuşakların anlaması için, içinde bulunulan dönemin dil koşullarına göre yeniden üretilir. Sadeleştirme, lehçe içi aktarma, dil içi çeviri, yeniden yazım, öz yazım gibi adlarla ifade edilen çabaların, değişik adlandırmalarla da olsa, buluştuğu bir nokta vardır: Metnin okunduğu dönemde hedef kitle tarafından anlaşılır olması. Zaman içerisinde kültürel, sosyolojik, politik nedenlerle kültürde oluşan farklılaşmalar dilin sonraki kuşaklar için anlaşılma düzeyinde kalıcı değişiklikler meydana getirebilir. Kaynak dilde bulunan kelime/kelime grupları ve imla düzeyindeki başkalaşmalar metnin anlaşılmasını zorlaştırır. Dilin farklılaştığı her dönem ve yerde metnin okuyanlar tarafından anlaşılır olması için çeviri faaliyetlerine ihtiyaç duyulmuştur. Aynı dilin tarihî dönemlerinde anlam bakımından eskiyen, yeni kuşaklar için bir şey ifade etmeyen metinler dil içi çeviri ile yeni kuşaklara anlaşılır kılınır. Roman Jacobson’un bir dildeki göstergelerin yine aynı dildeki başka göstergelerle anlatılması olarak ele aldığı bu çeviri türünün edebiyatımızda pek çok uygulaması bulunmaktadır. Osmanlı döneminde Doğu lehçesi ile yazılmış metinlerin Batı lehçesine aktarımlarıyla başlayan süreç, Cumhuriyetin ilanından sonra alfabe değişikliği ile eski yazılı eserlerin anlaşılması hedefine evrilmiştir. Alfabe değişikliği ve aradan geçen zaman ile eski yazılı metinlerin okunması ve özellikle anlaşılması ve bunların yeni nesillere aktarılması zorlaşmıştır. Bu yüzden eski yazılı metinleri anlamak için pek çok dil içi çeviri yapılmıştır. Klasik Türk edebiyatı mensur eserlerinin bir kısmı ise, sadeleştirme adı altında günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Bu çalışmaların bazılarında metin tenkidi basamağının atlanıp doğrudan dil içi çeviriye geçildiği görülür. Bu basamağın atlanması metni ele alan kişi tarafından metnin ne kadar doğru okunduğu, günümüz Türkçesine ne denli doğru aktarıldığı, araştırıcının metne ne derece vâkıf olduğunu anlamayı zorlaştırmaktadır. Çalışmada Mevzûatü’l-ulûm’un müellif dîbâcesi esas alınarak, sadeleştirme incelenmiş, çalışma üzerine düşüncelerimiz aktarılmıştır.