Fasîh’in Kalem Makalesi Veya Peygamberler Kıssası Adlı Eseri - Ahmet İçli (Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 2026)
Fasih Ahmed, 17. asırda yaşamış, ressam, müzisyen, hattat bir şair ve yazar olmanın yanında devlet görevlerinde bulunmuş önemli bir şahsiyettir. Farsça ve Türkçe divanları olan şairin, inşa örnekleri arasında sayılan eserleri vardır. Birçok hattat, şair, müzisyen ve ressam da yetiştiren Fasîh’in kendi hattıyla Fars, Türk ve Arap şairlere ait şiirleri/eserleri derlediği mecmuaları bulunmaktadır. Fasîh Ahmed’in sade bir dil kullanarak yazdığı eserlerinin/şiirlerinin yanında sembollerle örülü, istiare, teşbih/benzetme, mecazlı, imge ve metaforik ifade tarzını kullandığı eserleri vardır. Bunlardan biri de başlığından ve içeriğinden hareketle Kalem Makalesi olarak anılan, ancak peygamberlerin hayatlarını da konu edinen eseridir. Kaynaklarda şairin bu isimle anılan bir eseri bulunmamakla birlikte bazı küçük makalelerinin varlığına dair bilgiler vardır. Eldeki nüshalara göre girişte manzum bir bölümle başlayan eser, kimi manzum metinleri içermekle birlikte düzyazı formunda kaleme alınmıştır. Eserde kalemin önemine ve işlevine değinilmiş, bazı peygamberlerin mücadelesi ile kalem arasında benzerlik ilişkisi kurulmuş ve bu çerçevede anlam örüntüleri oluşturulmuştur. Eserde, Kalem Makalesinin yanında iki makale formunda Âdem Peygamber ve İbrahim Peygamberin yaşamlarından kesitlerin sunulduğu bölümler bulunur. Eserin bugüne kadar tam metninin verildiği Latin harfli bir yayımı bulunmamaktadır. Çalışmamız, kalem ve iki peygamber eksenli yazılan makalenin kütüphanelerde tespit edilebilen yazma nüshalarının tanıtımı ve bir nüshasının Latin harflerine aktarılmış yayınıdır.